مخاطرات طبیعی
طبق تعريف " گردش عمومي هوا بر اثر يكنواخت
نبودن پراكندگي تابش خورشيد در روي زمين پديد ميآيد و هدف نهايي آن
يكنواخت كردن اين پراكندگي است . پراكندگي فشار در سطح زمين يكنواخت نيست و
همين امر باعث جابجايي مراكز پر فشار و كم فشار ميشود . اين جابجايي هوا
را باد ميگويند . بادها به 3 دسته تقسيم مي شوند : 1) محلي 2) منطقهاي 3)
سيارهاي
بادهاي سيارهاي گردش عمومي هوا را به وجود ميآورند ، چرا ؟
زيرا عامل اصلي ايجاد بادهاي سيارهاي نابرابري توزيع انرژي تابشي خورشيد در سطح زمين است .
در كل ميتوان مدل سه سلولي را كه يكي از مدلهاي گردش عمومي جو است به شكل زير خلاصه كرد :
1
) سلول هدلي : عرضهاي جغرافيايي منطقه حاره ، يعني از استوا تا عرضهاي
30 درجه شمالي و جنوبي را در بر گرفته كه بادهاي تجارتي در آن جريان دارند .
بادهاي تجارتي : بادهايي هستند كه در منطقه حاره از مراكز پر فشار جنب
حاره به كمربند همگرايي حارهاي ( خطي كه بادهاي بسامان در امتداد آن به هم
ميرسند ) ميوزند .
دليل كامل نبودن سلول هدلي : تنها نيروي گراديان فشار را در نظر گرفته و فقط در مورد زمين صاف و ثابت صادق است .
2 ) سلول فرل : عرضهاي ميانه از30 تا 60 درجه در هر نيمكره را در بر گرفته ، بادهاي غربي در آن جريان دارند .
3 ) سلول قطبي : به علت مراكز پر فشار قطبي و كم فشار جنب قطبي بوجود ميآيند .
حركت هوايي كه به قطب صعود ميكند ، به شكل باد غربي ( westerlies ) است .
حركت هوايي كه به استوا نزول ميكند ، به شكل بادهاي شرقي ، شمالي و جنوبي در مناطق حارهاي است .
صعود هوا در استوا و نزول آن در قطب باعث ميشود كه در سطح زمين در استوا مركز كم فشار و در قطبها مركز پر فشار داشته باشيم .
پس
با توجه به گفتههاي بالا فهميديم : سيستم جهاني بادها كه گرماي هوا را از
استوا ( جايي كه گرماي خورشيد بيشترين مقدار خود را دارد ) به عرضهاي
جغرافيايي بالاتر انتقال ميدهد را گردش عمومي هوا ميگويند . "
مدل گردش عمومي جو : طرح سه سلولي
هرچند
كه با تغيير زاويه تابش نور خورشيد بر سطح سياره زمين ، دماي محيط تغيير
ميكند ولي ما نبايد فراموش كنيم كه محور حركت وضعي ( دوران ) زمين كج است ،
يعني عمود بر صفحهاي نيست كه بر روي آن به دور خورشيد ميچرخد .