گردشگری چیست؟گردشگر کیست؟

گردشگري چيست؛ گردشگر کيست؟

بارها از کلمه‌های گردشگر و گردشگری استفاده کرده‌ایم و بارها آنها را شنیده‌ایم؛ این در حالی است که شاید خیلی‌ها به درستی ندانند معنای واقعی این کلمه‌ها چیست.

طبق تعریف سازمان جهانی گردشگری، به فردی که به منظور تفریح یا حتی کسب‌و‌کار مدت زمانی بیش از 24 ساعت و کمتر از یک سال، به سرزمینی غیر از محل اقامت معمول خود می‌رود و در آنجا اقامت می‌کند، گردشگر می‌گویند. گردشگری یا توریسم هم به مسافرتی اطلاق می‌شود که به منظور تفریح و در اوقات فراغت یا با هدف کسب‌وکار انجام می‌پذیرد.

گردشگران به دلایل مختلفی مقصد سفر خود را تعیین می‌کنند؛ آب و هوای منطقه، فرهنگ، مناطق دیدنی و تاریخی، شرایط اقتصادی و... همگی تعیین‌کننده هستند.

تاریخچه گردشگری

در طول تاریخ همیشه افراد ثروتمند و متمول برای دیدن اماکن دیدنی و شاهکارهای هنری، آموختن زبانی جدید و تجربه کردن فرهنگی متفاوت، همراه با چشیدن طعم غذاهایی تازه به نقاط مختلف دنیا سفر کرده‌اند.

لغت گردشگری(tourism) از ریشه‌ای به معنای گشتن گرفته شده و با راه پیدا کردن به زبان انگلیسی به شکل امروزی تغییر شکل داده است.

طی دهه‌های اخیر نگاه دیگری نیز به گردشگر و گردشگری ایجاد شده است و آن این که گردشگری می‌تواند سبب افزایش درآمد کشورهای مقصد شود. این توجه و دقت و تامل بر این نکته، اهمیتی ویژه به مبحث گردشگری داده است. دلیل ایجاد درآمد از حوزه گردشگری هم مشخص است؛ هنگامی که جهانگردان به شهر و کشوری سفر می‌کنند، باید هزینه‌های سفر مانند محل اقامت، غذا، حمل و نقل، گردش‌ها و خریدهای خود را بپردازند. همان‌طور که مشخص است افراد به‌طور معمول به هر منطقه‌ای که سفر کنند، سوغاتی و کالاهای مخصوص آنجا را خریده و با این کار نیز سبب افزایش درآمد افراد کشور مقصد می‌شوند.

انواع گردشگری

گردشگری انواع و گونه‌های متفاوتی هم دارد. گردشگری درمانی، اکوتوریسم یا بوم گردی، گردشگری مذهبی و زیارتی، گردشگری زمستانی، گردشگری گروهی، گردشگری بازاری، گردشگری ورزشی و گردشگری تفریحی از جمله این موارد هستند.

در کنار این موارد می‌توانیم به انواع دیگر گردشگری اشاره کنیم که امروز رواج بیشتری پیدا کرده است. به عنوان نمونه مسافرت‌های ماجراجویی، کشاورزی و یا مسافرت به مناطق مصیبت‌زده به منظور کمک به افراد آن منطقه، می‌توانند از دیگر انواع سفرها باشند. خوب است بدانید، در سال‌های اخیر گردشگری فضایی هم به این فهرست اضافه شده است؛ تا از این مجرا حس سیری‌ناپذیر بشر برای سفر و کشف ناشناخته‌ها بیشتر درگیر شود.

طی سال‌های اخیر شاهد رشد چشمگیر گردشگری در نقاط مختلف جهان بوده‌ایم. برخی از گردشگران شرایط مالی بهتری داشته و در اوقات فراغت خود بیشتر به فکر سفر و مسافرت هستند. علاوه بر این موارد، تغییر زندگی کنونی بشر نیز باعث می‌شود بیشتر به فکر سفر باشند. به همین دلیل در کشورهای گردشگرپذیر، انواع مختلف امکانات و اقامتگاه‌ها از هتل‌های 5 ستاره تا کلبه‌های ساده جنگلی و اتاق‌هایی با بیش از 10 و 20 تخت ساخته شده است تا هر سلیقه‌ای بتواند در آنها آرامش یابد.

همه اینها سبب شده بازار گردشگری رونق بیشتری پیدا کند.

در هر صورت به هر دلیلی که سفر می‌کنیم و به هر کجا که می‌رویم، خوب است بدانیم این سفر، هم برای ما و هم برای میزبانان مفید و سودمند است. بنابراین بهتر است ما هم کمی بیشتر به سفر و مسافرت توجه کرده و اهمیت دهیم.

انواع خاک های استان کرمانشاه

بخش تحقيقات خاك و آب كرمانشاه

 

اهداف و روشهاي تحقيقات

       استفاده صحيح و علمي از منابع خاك و آب با كاربرد تكنيك هاي جديد علمي يكي از اساسي ترين طرق بهبود كيفيت و افزايش سطح توليدات كشاورزي است . خوشبختانه همگام با ساير پيشرفت هاي صنعتي، اقتصادي و اجتماعي كشور كه در طول سال هاي گذشته بدست آمده است،در امر توسعه و علمي نمودن كشاورزي نيز اقدامات وسيعي صورت گرفته است. در اين راستا با توجه به روند روزافزون جمعيت در جهان، كشورهاي مختلف نسبت به ايجاد مؤسسات و مراكز تحقيقاتي ، آموزشي و ترويجي در امور مختلف خاك و آب اقدام نموده اند كه از نظر مالي نيز سهم قابل توجهي از درآمد ناخالص ملي آنها به اين امر اختصاص داده ‍اند.

 در ايران با تاسيس مؤسسه خاكشناسي و حاصلخيزي و ايجاد ادارات خاكشناسي و حاصلخيزي خاك (سابق) در استان هاي مختلف كشور گام اساسي در خصوص مطالعه و تحقيق در زمينه هاي مختلف مانند بهره‍ برداري اصولي از منابع خاك ، مديريت استفاده بهينه از منابع آب ، شناسائي و طبقه بندي اراضي و استفاده بهينه از كودهاي شيميائي مختلف به منظور افزايش عملكرد كمي و بهبود كيفيت محصولات زراعي و باغي برداشته شده است. كه طبعاً بخش تحقيقات خاك و آب كرمانشاه ( اداره خاكشناسي و حاصلخيزي خاك سابق ) مستثني از اين امر نبوده و از بدو تاسيس تاكنون ( از 1346 به بعد ) طرحهاي تحقيقاتي در زمينه تغذيه گياهي (مقدار ،روش و زمان مصرف كودهاي شيميائي )، طبقه  بندي و تناسب  اراضي، تعيين نياز آبي محصولات استراتژيك استان، تاثير  دور ،عمق ، مقدار و آب آبياري و تنش ناشي از كم آبياري در مراحل مختلف رشد نباتات و  روش هاي مختلف آبياري روي محصولات زراعي و باغي اجرا نموده است كه به نتايج مطلوبي نيز دست يافته است.

 

 

      مهندس جلال قادري رئيس بخش تحقيقات خاك و آب                                                    

   در آينده نيز با توكل به خداوند قادر منان اولويت هاي تحقيقاتي خود را مانند سال هاي گذشته بر اساس مشكلات و موانع موجود بر سر راه كشاورزان به منظور افزايش عملكرد و بهبود كيفيت و ارائه راهكارهاي مناسب براي استفاده بهينه از منابع آب و خاك و كود و مديريت صحيح اراضي قرار  خواهد داد. انشااله كه اين تلاش ها، گامي در راه خود كفائي كشور و ارتقاء درآمد اقتصادي كشاورزان و قطع وابستگي به ديگر كشورها خواهد بود .

 

اهداف و وظايف بخش تحقيقات خاك و آب

 هدف

      انجام تحقيقات در زمينه مسائل مربوط به خاك و آب به منظور شناسايي و طبقه بندي خاكها و ارزيابي اراضي و بررسي و تعيين روشهاي علمي و اقتصادي بهره‌وري از منابع خاك و آب در زمينه توليد محصولات كشاورزي و هماهنگ كردن اين فعاليتها با ساير برنامه‌هاي تحقيقاتي.

 

وظايف اساسي

1- برنامه ريزي مطالعاتي و تحقيقاتي مربوط به خاك، آب و گياه در سطح استان با همكاري موسسه تحقيقات خاك وآب.

 2-انجام تحقيقات كاربردي و بنيادي در سطوح منطقه‌اي به صورت مستقل و يا مشترك با بخش ها و مراكز تحقيقاتي و دانشگاهها

3-مطالعه و بررسي خصوصيات، تشكيل و طبقه بندي خاكهاي استان  و تعيين استعداد و قابليت اراضي براي مصارف گوناگون كشاورزي و منابع طبيعي

 4-انجام تحقيقات در زمينه حاصلخيزي خاكها،‌تغذيه گياه و روشهاي مناسب جلوگيري از كاهش مواد آلي خاكها.

5-انجام تحقيقات در زمينه مواد آلاينده خاك و آب و تهيه روشهاي مناسب براي رفع آلودگي خاك و آب در استان .

6-انجام تحقيقات در زمينه روابط خاك و آب و گياه ، تعيين نيازآبي محصولات زراعي و باغي و كارآئي  روش‌هاي مختلف آبياري

 

7-انجام آزمايش‌هاي تجزيه‌هاي فيزيكي و شيميايي روي  نمونه هاي  خاك

8-انجام تجزيه‌هاي لازم بر روي نمونه‌هاي آب، كود و گياه در طرحهاي مطالعاتي و تحقيقاتي.

9-تهيه و انتشار نتايج حاصله از اجراي طرحهاي تحقيقاتي به صورت مقالات علمي و گزارش هاي  تحقيقاتي .

10-ايجاد ارتباط با سازمانها و مراكز اجرايي و توليدي كشاورزي به منظور آشنايي با مسائل موجود در زمينه مسائل خاك و آب جهت تعيين خط مشي و برنامه ريزي طرحهاي تحقيقاتي .

11-نظارت فني بر مطالعات خاكشناسي، ارزيابي اراضي و تجزيه‌هاي آزمايشگاهي نمونه‌هاي خاك، آب و گياه كه توسط بخش خصوصي انجام مي‌گيرد( بر طبق قوانين و مصوبات)

 

1 - آزمايشگاه بخش تحقيقات خاك و آب

      آزمايشگاه بخش تحقيقات خاك و آب  ( اداره خاكشناسي و حاصلخيزي خاك سابق )  در سال 1350 هجري شمسي تآسيس شد در ابتدا وظيفه اصلي ان انجام تجزيه هاي فيزيكي و شيميايي نمونه هاي خاك وآب در ارتباط با مطا لعات خاكشناسي و ارزيابي اراضي از نظر آبياري بود . ولي با استخدام نيروهاي جديد در زمينه حاصلخيزي خاك و تغذيه گياهي فعاليت هاي خودرا گسترش داده و بتدريج تجزيه هاي فيزيكي خاك و تجزيه هاي نمونه هاي گياه از نظر برسيهاي آبياري و تغذيه گياهي جهت مصرف بهينه آب  و  كود اضافه شد در طول اين سي سال با متناسب با پيشترفت تكنولوژي دستگاه ها و ابزارهاي پيشرفته ايمتناسب با نياز توسط مؤسسه تحقيقات خاك وآب خريداري و تآمين شده است .

 

 

 آزمايشگاه بخش تحقيقات خاك و اب تا قبل از سال 1377 وظيفه تجزيه نمونه هاي آب ، خاك و گياه طرحهاي تحقيقاتي محققان و اعضاي هيئت علمي بخش و مركز تحقيقات كشاورزي و مراكز آموزش كشاورزي و ساير همكاران محترم در سازمان جهاد و كشاورزي ( سازمان كشاورزي سابق )و كشاورزان محترم بر عهده داشت ولي با تآسيس آزمايشگاهاي خصوصي ( در سال 1377 ) وظيفه تجزيه هاي نمونه هاي خاك ، آب ، گياه طرحهاي تحقيقاتي بخش تحقيقات خاك و اب ، مركز تحقيقات كشاورزي و مركز اموزش كشاورزي ( ماهيدشت و سر پل ذهاب) و مركز تحقيقاتي استان هاي همجوار ( ايلام، كردستا ن ، همدان و لرستان ) به عهده دارد.

 

 2- آبياري و فيزيك خاك

فعاليت هاي آبياري در زمينه مسائل آبياري هم زمان با تشكيل بخش تحقيقات خاك و آب ( اداره خاكشناسي و حاصلخيزي خاك ) در سال 1346 آغاز گرديد. در سنوات گذشته مطالعات عمدتا روي تعيين آب مورد نياز گياهان از طريق آزمايشات لايسيمتري و مزرعه‌اي مقايسه روشهاي مختلف آبياري (سطحي و قطره‌اي) انجام گرديده است. علاوه بر تعيين نياز آبي كه همواره در راس فعاليت هاي تحقيقاتي مؤسسه تحقيقات خاك و آب و به تبع آن بخش تحقيقات خاك و آب بوده، انجام مطالعاتي نظير تعيين تبخير و تعرق پتانسيل گياه مرجع و محصولات عمده زراعي در منطقه، تعيين برنامه‌ريزي آبياري در شرايط بهينه وجود منابع آب، بررسي روابط متقابل آب و كود و بررسي اثرات كم آبياري روي مراحل مختلف رشد گياه محور فعاليتها در سال هاي اخير بوده است و اكنون تلاش مي‌شود كه گام هاي اساسي در خصوص استفاده بهينه از منابع آب برداشته شود.

 

 3- تغذيه و حاصلخيزي خاك

 بخش تحقيقات خاك و آب در زمينه تعيين نياز غذايي محصولات مهم و استراتژيك استان منجمله گندم ، جو ، ذرت ، چغندر قند ، آفتابگردان ، كلزا ، گلرنگ ، نخود و غيره ، آزمايشات بسياري را ( در حدود 150 طرح تحقيقاتي ) در زمينه هاي كاربرد منابع، ميزان و زمانهاي مختلف مصرف كودهاي شيميايي انجام داده است و اميد است كه بتوانيم با گسترش فرهنگ بهينه‍ سازي مصرف كودهاي ازته ، فسفاته و پتاسه و توليد و ترويج مصرف كودهاي حاوي عناصر كم ‍مصرف به منظور حصول به كشاورزي پايدار ، توليد مستمر با داشتن حداكثرعملكرد كمي وكيفي ، امنيت غذايي ، حفظ محيط زيست ، كاهش  هزينه‍ هاي توليد و بالاخره پاسداري از منابع آب و خاك كشور را هر چه بيشتر تو سعه دهيم .

 ما در قسمت زير با توجه نوع محصولات زراعي وباغي  مطالعاتي كه در چند سال اخير انجام و به نتايج قابل توجه رسيده است اشاره خواهيم نمود.

 

 تغذيه

گندم

  با توجه به اينكه قسمت اعظم كشت گندم در استان كرمانشاه بصورت ديم مي باشد و لي بالغ بر 25 درصد اراضي سطح زير كشت گندم به صورت آبي است كه در سال  1381 ، 72100  هكتار مي باشد.قسمت عمده فعاليت هاي در خصوص گندم در چند سال قبل و تاكنون در زمينه هاي تغذيه و آبياري بوده و بيشتر روي تاثير مقدار ،روش و نحوه مصرف كودهاي شيميائي بر عملكرد كمي و كيفي آن بوده است.

ذرت(سطح زير كشت 30000  هكتار )

   با توجه بالا بودن عملكرد اقتصادي كشت ذرت و توسعه در استان كرمانشاه نياز همه جنانبه اي در خصوص تحقيقات در زمينه هاي مختلف تغذيه و آبياري لازم و ضروري به نظر مي رسد . خوشبختانه در سنوات گذشته و در حال حال حاضر مطالعاتي انجام شده ولي نياز به تحقيقاتي بيشتري  با توجه به وصعيت خاكهاي استان كرمانشاه دارد.

چغندر قند  (سطح زير كشت 12000  هكتار )

   تغذيه اين محصول با توجه به اينكه اكثر مزارع زير كشت اين محصول در شهرستان هاي بيستون ،  صحنه ،كنگاور و اسلام آباد غرب واقع شده و خاكهاي اين مناطق عموماً داراي كمبود بعضعي از عناصر غذائي بخصوص پتاسيم ،منيزيم ،روي و بر مي باشند . متاسفانه تاكنون تحقيقات  پراكنده اي  كه توسط تعدادي از محقيقين بخش روي ازت ،فسفر ،پتاسيم و منيزيم و بر انجام شده است ،كافي نبوده است . با توجه به مشاهدات و تجزيه خاكهاي مناطق حوزه عمل كارخانه هاي بيستون و اسلام آباد غرب لزوم تحقيقات كاربردي تري در زمينه عناصر غذائي مانند پتاسيم  ، منيزيم  .بور و منگنز ضروري به نظر مي رسد. و مي بايست بيشتر روي علل كمبود اين عناصر راهكارهاي براي اين معضل  تحقيق نمود.

 

  دانه هاي روغني

كلزا

   با توجه ساسيت جديد وزارت جهاد كشاورزي  در ترويج كشت دانه هاي روغني از جمله كلزا بنابر اين لزوم تحقيقاتي در زمينه هاي مختلف از سال 1379 تحقيقاتي روي محصول همزمان با ساير مناطق انجام و به نتايج خوبي نائل شده ايم ولي نياز به تحقيقات بيشتري دارد .

 

گلرنگ

   با توجه به نوپابودن كشت گلرنگ در استان كرمانشاه و ترويج آن از جانب وزارت جهاد كشاورزي لزوم تحقيقات در زمينه هاي تغذيه ،آبياري و… ايجاب مي نمايد.

 

باغات  

      با توجه با اينكه سطح زير كشت باغات در استان كرمانشاه در سال 1381 بالغ بر 36305  هكتار و مقرر است كه تا تا پايان برنامه چهارم مي بايست به  303700 هكتار برسد متاسفانه چه در سنوات گذشته و چه در حال حاضر هيچگونه تحقيقاتي چه در زمينه تغذيه و چه در زمينه آبياري انجام نگرفته است.  بر اساس سطح زيركشت و نياز مبرم استان مي بايست روي تغذيه و آبياري باغات  اين استان راهكاري انديشيده شود كه دراين زمينه بر اساس ديدگاه سازمان جهاد كشاورزي و مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان  واهميت موضوع نامه هاي به موسسه تحقيقات خاك وآب جهت اخذ مجوز براي فعاليت تحقيقاتي ارسال شده است كه به پيوست مي باشد.

 

سبزي و صيفي

    با توجه به اينكه نزديك به 10000 هكتار از اراضي استان در حال حاضر زير كشت انواع مختلف سبزي و صيفي مي باشد ،متاسفانه به جز در قبل از انقلاب كه تحقيقات معدودي انجام شده در 30 سال اخير  با توجه سياست سازمان تحقيقات كشاورزي به اين بخش اجازه تحقيق  در روي محصولات سبزي و صيفي داده نشده است.لذا لزوم تحقيقات همه جانبه اي در زمينه هاي تغذيه ،آبياري و….ضروري به نظر مي رسد.

گلخانه

   با توجه به رشد روز افزون احداث گلخانه ها(خيار ،گوجه فرنگي، ….) در مناطق مختلف استان كرمانشاه انجام تحقيقاتي در خصوص تاثير كودهاي شيميائي از طريق سيستم آبياري قطره اي يا از روش هاي خاكي و محلول پاشي  و تعيين نياز آبياري ضروري به نظر مي رسد..

 

وضعيت حاصلخيزي خاك هاي استان كرمانشاه

    استان كرمانشاه شايد به توان گفت يكي از استان هاي مي باشد كه از و ضعيت حاصلخيزي مطلوبي بر خوردار مي باشد ولي با توجه واقع شدن در  منطق نيمه خشك از كميبود برخي از عناصر غذائي با توجه  شرايط اقليمي و استفاده بي رويه از منابع خاكي و عدم مديريت زراعي مناسب رنج مي برد. .پ هاش خاكهاي استان بين 4/7 تا 1/8 مي باشد. كربن آلي در اكثر مناطق 6/. تا 8/. درصد است ودر بيستون وروانسر حدود 1تا 2/1 درصد و بافت خاك بطور عمده سنگين و Silty Clay  يا Silty Clay Loam مي باشد. شوري  خاك اكثر مناطق كمتر از  يك دسي زيمنس بر متر است .

.از نظر تغذيه اكثر مناطق داراي مواد آلي ، فسفر متوسط ،پتاسيم در بعضي از مناطق بالا و در مناطقي كمتر از حد بحراني آن در خاك است. عنصر منيزيم در خاكهاي تحت كشت  بسياري از محصولات زراعي نظير چغندرقند و در گلخانه ها نظير خيار به صورت  يك مشكل  بحراني در آمده است . در خصوص عناصر كم مصرف يا ريزمغذي(نظير روي ،آهن ،منگنز ،بور و مس ) اكثر خاكهاي مناطق استان از كمبود اين عناصر رنج مي برند.  آب آبياري داراي كيفيت مطلوب و مقدار هدايت الكتريكي  آن معمولاً بين 500 تا 1300 ميكرو موس بر سانتيمتر است البته در مناطقي محدودي نظير روستاي شوربلاغ در روانسر و مناطق مرزي  آب هاي با شوري بالا مشاهده نيز مي شود.  . بي كربنات آب آبياري بالا ودر بيشتر موارد 2 ودر مواردي تا 4 ميلي اكي والان در ليتر مي باشد .

 

مناطق مختلف استان كرمانشاه از نظر محدوديت ها (آب ،آهك و عناصر غذائي )

رديف	شهرستان	محدوديت ها
1	قصرشيرين	آهك بالا(حدود 30درصد در لايه سطحي )،در بعضي از قسمتها شوري  بين 4-12 دسي زيمنس در متر (سومار ونفت شهر )،محدوديت شديد كمبود  عناصر كم مصرف ، كمبود منيزيم وپتاسيم
2	سرپل ذهاب	آهك بالا(حدود 30درصد در لايه سطحي )، كمبود  عناصر  كم مصرف ، كمبود منيزيم وپتاسيم
3	گيلانغرب	آهك  فوق العاده بالا(حدود 60درصد در لايه سطحي )،كمبود  شديد عناصر كم مصرف بويژه بر و كمبود منيزيم وپتاسيم
4	اسلام آباد غرب	آهك  بالا(حدود 23-20درصد در لايه سطحي )، محدوديت آب زيرزميني در 8450 هكتار ،كمبود عناصر كم مصرف و كمبود منيزيم وپتاسيم در بعضي از مناطق
5	كرمانشاه	محدوديت آهك  وآب زير زميني در سطح 60 تا 70 هزار هكتار ،كمبود عناصر كم مصرف ، منيزيم و ودر بعضي از مناطق پتاسيم
6	سنقر	محدوديت آهك و كمبود عناصر كم مصرف
7	كنگاور	محدوديت آهك  وآب زير زميني در سطح 13025هكتار ،كمبود عناصر  كم مصرف و كمبود منيزيم و  پتاسيم
8	صحنه	محدوديت آهك  وآب زير زميني در سطح 8850 هكتار ،كمبود عناصر  كم مصرف و كمبود منيزيم  و در بعضي از مناطق پتاسيم
9	روانسر	محدوديت آهك  و آب زيز زميني و كمبود عناصر كم مصرف
10	پاوه	محدوديت آهك ، عمق خاك و  كمبود عناصر كم مصرف
11	هرسين	محدوديت آهك ،كمبود شديد عناصر كم مصرف بويژه بر و كمبود  منيزيم و در بعضي از مناطق پتاسيم

 

  براي جلوگيري از كاهش حاصلخيزي خاك پيشنهاد مي شود :

1-     عدم تغيير كاربري اراضي مرغوب و حاصلخيز  بويژه در حاشيه شهر ها كه از نوع اراضي حاصلخيز  و كلاس يك اراضي مي باشد.

2-     اسفاده بهبنه از كودهاي شيميائي

3-     رعايت تناوب مناسب زراعي.

4-     برگرداندان بقاياي گياهي به منظور افزايش مواد آلي خاكهاي استان و جلوگيري از سوزاندن بقاياي گياهي در مزارع گياهي

5-     استفاده از و سائل و ادوات مناسب شخم و كشت و كار

6- استفاده از كمپوست حاصل از زباله هاي شهري به منظور افزايش حاصلخيزي و جلوگيري از آلودگي محيط زيست

 

 وضعيت خاكهاي استان كرمانشاه از نظر خاك شناسي

 

از بدو تاسيس مؤسسه خاكشناسي وحاصلخيزي خاك در سال  1346  در كرمانشاه تاكنون مطالعات كشناسي و طبقه بندي اراضي براي آبياري  منطقه غرب كشور بر عهده كارشناسان متعهد اين مؤسسه بوده است حاصل اين كار تهيه نقشه 1:250000 ارزيابي منابع وقابليت اراضي براي كل استان و انجام مطالعات خاكشناسي نيمه تفصيلي و طبقه بندي اراضي براي آبياري  در سطح 636254 هكتار از اراضي استان بوده است. نتيجه اين مطالعات در زمينه ارزيابي وقابليت اراضي تعيين تيپ ها و واحد هاي اراضي براي كل استان بوده است . براساس تتايج بدست آمده 1140000 هكتار از اراضي در تيپ اراضي كوه ، 460000 هكتار در تيپ اراضي تپه ، 162500 هكتار در تيپ اراضي فلات ها و تراس هاي فوقاني ، 318000 هكتار در تيپ اراضي دشت هاي دامنه اي ، 133000 هكتار در تيپ اراضي دشت هاي رسوبي رود خانه اي ، 9500 هكتار در تيپ اراضي دشت هاي سيلابي ، 132000 هكتار  در تيپ اراضي واريزه هاي باد بزني شكل سنگريزه دار  قرار گرفته است و110000 هكتار از اراضي به صورت تيپ هاي اراضي مختلط فلات ها  وتپه ها شناسايي گرديده است.حاصل مطالعات خاكشناسي، شناسايي چهار رده خاك انتي سول ها ، انسپتي سول ها . ورتي سول ها  و ماليسول ها و رده بندي اين خاك ها تا سطح سري و  بر اساس سيستم رده بندي آمريكايي  در كل استان  كرمانشاه بوده است. نتايج طبقه بندي اراضي براي آبياري به اين صورت بوده كه از كل اراضي مطالعه شده14840 هكتار در كلاس  I ،   280120.4هكتار در كلاس II ، 165621.9هكتار در كلاس III ، 88752.04 هكتار در كلاس IV ، 4110هكتار در كلاس V ، 55353.2 هكتار در كلاس VIو27455.4 هكتار از اراضي در كلاس هاي مختلط قرار گرفته است.

 

 

پتانسيل هاي  انجام طرح هاي تحقيقاتي در زمينه تشكيل و طبقه بندي خاك  وارزيابي اراضي  در استان كرمانشاه

   با توجه به مطالب ذكر شده در بخش قبلي ،  اولويت هاي تحقيقاتي در بخش تشكيل وطبقه بندي خاك وارزيابي اراضي را مي توان بصورت زير تقسيم بندي نمود:

 

الف – تحقيقات بنيادي

   بررسي  نحوه تشكيل ، كاني شناختي ، ميكرومورفولوژي خاك هاي استان شامل انتي سول ها ، انسپتي سول ها . ورتي سول ها، ماليسول – ها وآلفي سولها

بررسي  فاكتور هاي خاكسازي مؤثر در تشكيل خاك هاي استان.

تحقيات پايه اي بند 1و2 در مورد خاك هاي جنگلي استان.

بررسي هاي ژئواستاتيستيك در مورد انواع خصوصيت هاي خاك و كار برد آن در مطالعات خاكشناسي.

 

ب – تحقيقات كاربردي

1 – بازنگري و به روز نمودن مطالعات خاكشناسي انجام گرفته تا زمان حاضر با استفاده از روش جديد ژئو پدولوژيك وتهيه نقشه  1:25000خاك هاي استان ( لازم به ذكر است كه مطالعات خاكشناسي 364259هكتار از اراضي استان مربوط به قبل از سال 1350 بوده و  191175 هكتار از دشت هاي  استان  هنوز مطالعه نشده است)

2 - بررسي خصوصيات فيزيكو شيميايي  وحاصلخيزي سري هاي خاك استان در قالب طرح هاي مشترك با بخش هاي شيمي خاك ، فيزيك خاك ، حاصلخيزي ، بيولوژي  و فرسايش خاك.

3 – تهيه  نقشه مناطق اگرواكولوژيكي استان كه اساس ان ارزيابي تناسب كيفي  وكمي اراضي كل استان براي گيا هان زراعي وباغي استان. در قالب همكاري با ساير بخش هاي كشاورزي بااستفاده از  GIS و  در ارزيابي اراضي.

 

بادهای محلی استان کرمانشاه

با توجه به وضعیت ناهمواری‌های استان کرمانشاه و قرارگیری ارتفاعات بلند در مجاورت دشت‌های پست، وزش باد در طی شبانه‌روز رخ می‌دهد. بیشترین بادهای محلی در فصول زمستان و بهار اتفاق می‌افتد. مهم‌ترین بادهای محلی استان کرمانشاه عبارتند از:

باد غربی: باد غربی، رطوبت اقیانوس اطلس و دریای مدیترانه را منتقل کرده و مواقع بخصوصی ندارد ولی در زمستان و بهار معمولاً بیشتر می‌وزد. این باد از غرب استان می‌وزد و در تبخیر و خشکانیدن زمین مؤثر بوده و به دنبال آن، حرکت ابرهای باران‌زا شروع شده و منجر به ریزش باران می‌شود.

باد شمال: باد شمال از جریان‌های مدیترانه‌ای است که به ایران از جمله کرمانشاه می‌رسد. این باد در فصل تابستان از شمال به جنوب می‌وزد و در اعتدال آب و هوای این منطقه و کاهش گرما مؤثر است. این باد در کشاورزی اثرات مثبت به جا می‌گذارد.

باد سموم: باد سموم یا باد سام، در فصل تابستان از عربستان می‌وزد و همیشه مقداری خاک و شن همراه دارد و سبب بالا رفتن دمای سایر نقاط استان می‌شود در عین حال هنگام عبور از روی خلیج فارس، رطوبت زیادی در خود ذخیره می‌کند.

سیدمحمدعلی شوشتری مؤلف کتاب تاریخ جغرافیایی خوزستان می‌نویسد:

«...گاهی در ایام تابستان، بادهای گرم و سوزنده از طرف مغرب به عراق و ایران می‌وزد، و چون این باد نخست به ریگزارهای گرم جزیرة‌العرب می‌وزد، کسب سمیّت می‌کند و لذا آن را باد سام و یا باد سموم می‌نامند. وزش آن در آفتاب مخصوصاً در وسط روز شخص را مسموم می‌کند و هرگاه آب خنک برای شخص باد سام‌زده به دست نیاید، تلف می‌شود. این باد در صحرای لور و اراضی غربی اهواز سالی چند نفر از رهگذران را می‌کشد».

باد سیاه )سیِه وا): باد سیاه معمولاً در فصل پاییز می‌ورزد و چون باعث سرمای ناگهانی و در نتیجه خسارت به کشاورزی می‌شود، آن را باد سیاه می‌نامند.

باد زلان )چیه وا(: باد زلان در فصول زمستان و بهار می‌وزد. این باد از نوع بادهای خشک است و در نتیجه رطوبت را به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش می‌دهد. باد زلان اثرات نامطلوبی روی کشاورزی منطقه می‌گذارد و یکی از عوامل محدودکننده و خسارت‌زا در این ناحیه است.

 

پوشش گیاهی استان کرمانشاه

ویرایش

 

 

 

موقعیت اقلیمی و اکولوژیکی استان کرمانشاه با توجه به میزان متوسط بارندگی و رطوبت نسبی، پوشش گیاهی متنوعی را در سطح استان به وجود آورده است.

پوشش گیاهی کرمانشاهان به سه دسته کلی زیر تقسیم می‌شود که نوع غالب و مشخص گیاهان این استان را تشکیل می‌دهند.

* جنگل‌ها، درختان و درختچه‌ها: اکثر نواحی کوهستانی کرمانشاه دارای جنگل‌های تُنُک می‌باشد. جنگل‌های این استان عموماً از بلوط بومی ایران تشکیل یافته و علاوه بر آن گونه‌های مختلف بلوط و گونه‌های مختلف پسته وحشی (بنه) و انواع بادام کوهی (ارژن) نیز دیده می‌شود.

برخی از درختان و درختچه‌های جنگلی استان عبارتند از:

آلبالوی وحشی (محلب، بلالوک)؛ در نواحی سردسیر و کوهستانی استان فراوان است.

انجیر؛ دارای انواع زیادی می‌باشد که به تفاوت در نواحی مختلف پراکندگی حاصل کرده است. در ساقه بعضی از آن‌ها شیرابه شیری رنگ فراوانی جریان دارد که به مصارف کائوچو می‌رسد. منشأ اصلی آن نواحی مدیترانه بوده است.

اوجا؛ در حاشیه جنگل‌ها، نواحی کوهستانی و کنار جاده‌ها می‌روید. ارتفاع درخت اوجا از 2 تا 40 متر دیده می‌شود. پوست ثانوی گیاه که به چوب پیوستگی دارد، بیشتر به مصارف درمانی می‌رسد.

بادام وحشی (ارژن)؛ در نقاط معتدل و سردسیر ایران، از جمله استان کرمانشاه می‌روید. میوه آن تلخ است ولی مغز شیرین شده آن را با کشمش، گندم برشته و پسته وحشی مخلوط کرده به عنوان آجیل مصرف می‌کنند.

بلوط یا سلطان جنگل؛ در مناطق معتدل از جمله استان کرمانشاه می‌روید. درختی است با شکوه و بلند، به طول 35-40 متر که 500-2000 سال عمر می‌کند.

بید؛ درختی است سایه‌دار و بی‌میوه. شاخه‌هایش راست و بلند، برگ‌هایش دراز و ساده که در نقاط معتدل، مرطوب و در کنار نهرها می‌روید.

پسته وحشی یا بنه؛ در ایران سه گونه است و هر سه گونه، از درختان کوچک و میانه مناطق نیم خشک کشور به‌شمار می‌روند. شناسایی گونه‌های مختلف بنه معمولاً از روی تعداد و شکل برگچه‌ها و درشتی میوه آن‌ها صورت می‌گیرد.

تمشک؛ درختچه‌ای است که به حالت وحشی در جنگل‌ها و نواحی معتدل کرمانشاه می‌روید.

چنار؛ درختی بزرگ، زیبا، زینتی و دارای تنه‌ای است که پوست آن به‌صورت قطعات نامنظم می‌ریزد. درخت چنار در ارتفاعات 1500-2500 متری و در غالب مناطق، از جمله منطقه کرمانشاه می‌روید.

زبان گنجشک یا ون؛ درختی است زیبا به ارتفاع 15 تا 20 متر و دارای شاخه‌های انبوه که در جنگل‌های شمال ایران و همچنین کرمانشاه می‌روید.

صنوبر؛ از جمله درختان تیره بید می‌باشد و شامل 40-50 گونه است. از دیرباز در اکثر نواحی استان کرمانشاه در کناره‌های رودخانه‌ها و چشمه‌سارها قطعات کوچکی را کشاورزان به کشت صنوبر اختصاص داده‌اند.

سرخ‌ولیک= ترشه‌ولیک= زالزالک گل؛ به شکل درختچه یا درخت کوچک با ارتفاع متوسط است.

گردو؛ درخت زیبا و باشکوهی است که ارتفاع آن به 10-30 متر می‌رسد و به ندرت به صورت درختچه است.

رودخانه های استان کرمانشاه

شخصات رود خانه هاي مهم  استان کرمانشاه 


نام رود خانه
نام حوزه آبريز
طول رود خانهKM شهرستان
قره سو
كرخه
100 كرمانشاه
مرگ
كرخه
124 كرمانشاه
راز آور
كرخه
60 كرمانشاه
گاماسياب
كرخه
20 كرمانشاه
سيمره
كرخه
45 كرمانشاه
جزمان
كرخه
20 كرمانشاه گاورود سیروان حدود 70 سنقر جامیشان کرخه حدود 40 سنقر الوند مرزی 60 سرپل ذهاب هواسان مرزی 55 سرپل ذهاب دیره مرزی 20 سرپل ذهاب گاماسیاب(پل چهر) کرخه 60 صحنه دینور حیدر آباد کرخه 30 صحنه جامیشان میانراهان کرخه 20 صحنه مریم نگار(کله جوب) کرخه 50 صحنه آبشار صحنه(دربند) کرخه 3 صحنه قره سو کرخه 65 روانسر،جوانرود و ثلاث زمکان سیروان 50 روانسر،جوانرود و ثلاث لیله سیروان 30 روانسر،جوانرود و ثلاث چم زرشک سیروان 35 روانسر،جوانرود و ثلاث سیروان سیروان 61 پاوه لیله سیروان 40 پاوه مرخیل سیروان 20 پاوه پاوه رود سیروان 30 پاوه دینور - حیدر آباد کرخه 60 هرسین کمیش - پل جاده کرخه 40 هرسین گیلانغرب الوند-مرزی 45 گیلانغرب دیره-خاتونه الوند-مرزی 64/75 گیلانغرب الوند مرزی 50 قصر شیرین کنگیر مرزی 30 قصر شیرین قوره تو مرزی 50 قصر شیرین تنگاب مرزی 20 قصر شیرین کنکا کوش مرزی 60 قصر شیرین زمکان سیروان 160 اسلام آباد و دالاهو راوند کرخه 140 اسلام آباد و دالاهو

ورود توده های هوا به کرمانشاه