قله دماوند به راحتی در تصویر زیر نمایان است
اگر در تصویر زیر دقت کنید تهران را هم میتوانید تشخیص دهید
شهر رشت و سد سفیدرود
نگاهی از جنوب غرب تهران
دید شرق به غرب
کلاردشت رو میتونید ببینید وهمینطور مسیر جاده چالوس
و دید غرب به شرق
کی میتونه هنوز قله دماوند رو ببینه؟
زرد کوه
کوه های زاگرس
کوه های زاگرس بطرف شرق
از سمت دریا وقتی به ساحل نزدیک می شویم، ته دریا نسبتاً صاف است. امّا اگر به وسط دریا برویم، عمق آن بیشتر می شود. در جاهای بسیار عمیق اقیانوس ها، کوه های بسیار بزرگ و حتّی آتش فشان هایی وجود دارد که از آن ها موادّ مذاب بیرون می ریزد.
وقتی که به افق نگاه می کنیم، به نظر می آید که دریا بی انتهاست. امّا اگر سوار قایقی بشویم و صافِ صاف پیش برویم، سرانجام به یک خشکی دیگر می رسیم. البته ممکن است این سفر مدت خیلی زیادی طول بکشد.
خورشید و باد دمای آب دریا را تغییر می دهند. اگر در بیشتر روزهای تابستان هوا آفتابی باشد و بادی نوزد، آب دریا گرم می شود. امّا اگر هوا ابری باشد، باران ببارد و باد سردی بوزد، بهتر است به دریا نرویم.
موج ها از باد به وجود می آیند. موج ها حرکت های سطح آب دریا هستند. وقتی باد بر سطح آب دریا می وزد، موج پدید می آید. گاهی باد در جایی خیلی دور از ساحل می وزد. هر چه باد قوی تر و در مدت زمانی بیشتر بوزد، موج ها بزرگ تر و قوی تر می شوند.
نمک تقریباً در همه جا هست: در آب، در صخره ها و در سنگ ریزه ها. رودهایی که به دریا می ریزند، با خودشان نمک هم می برند. در آب دریا نمک بسیار زیادی وجود دارد، زیرا آب مرتّب بخار می شود، ولی نمک باقی می ماند.
شورترین دریای دنیا، دریای سرخ است که بین قارّه آفریقا و عربستان قرار دارد. دریای مرده یا بحرالمیت از دریای سرخ شورتر است، امّا بحرالمیت دریاچه است. اقیانوس های منجمد شمالی و جنوبی از بقیه اقیانوس ها شوری کمتری دارند، زیرا با ذوب شدن یخ های این مناطق ، آب شیرین وارد این اقیانوس ها می شود.
محمود حاجزمان: نقشه Bedmap2 که توسط سازمان نقشهبرداری جنوبگان انگلستان
از بستر قطب جنوب تهیه شده است؛ با استفاده از میلیونها اندازهگیری
انجام شده از ارتفاعات سطح یخزده قاره، ضخامت یخ، و توپوگرافی سنگ بستر به
دست آمده که توسط طیف گستردهای از منابع و طی دههها جمعآوری شدهاند.
(برای مشاهده عکس در ابعاد بزرگتر، اینجا را کلیک کنید)
به گفته چارلز وب به عنوان دانشمند قائم مقام برنامه علوم زمسپهر در
دفتر مرکزی ناسا، نقشه Bedmap2 به لطف پیشرفتهای فناورانه باتفکیکترین و
دقیقترین نقشه تهیه شده و در مقایسه با نقشه اولیه Bedmap که حدود یک دهه
پیش منتشر شده است، بخش بیشتری از قاره جنوبگان را پوشش میدهد. نواحی
پوشیده از یخ زمین در مجموع با نام زمسپهر یا یخپوسته (Cryosphere) شناخته
میشود.
نقشه اولیه Bedmap بیشتر بر اندازهگیریهای زمینی متکی بود؛
که باعث میشد دانشمندان در خصوص میزان زمینی که میتوانستد پوشش دهند، با
محدودیتهایی مواجه باشند. اما ناسا طی برنامهای موسوم به عملیات پلیخی،
هواپیماهایی را به منطقه اعزام کرد که اقدام به پرواز بر فراز کل قاره
نمودند. این هواپیماها به لیزرهایی مجهز بودند که ارتفاعات کوهها و سایر
عوارض سطحی را اندازهگیری میکرد، و همچنین رادارهایی با توانایی نفوذ در
یخ داشتند که نقشه سنگ بستر زیر تودههای یخی را تهیه میکرد.
به گفته وب، به کمک این اندازهگیریها دانشمندان توانستند تصویری
سهبعدیتر از «پوسته یخی» به دست آورند. علاوه بر آن، دادههای جدید چندین
عارضه کوچکتر تازه را -هم در سطح قاره و هم زیر یخ- آشکار کرد که در
نقشهبرداری قبلی جا افتاده بودند. وب در خصوص نقشه جدید میگوید: «نکته
هیجانآور افزایش تفکیک نقشه است که درک بهتری از نیروی محرک جریان یخ در
اختیار ما قرار میدهد.»
برای مثال، دانشمندان به شکل کوهها و صخرهها
نیاز دارند تا بتوانند سرعت حرکت یخ در میان این عارضهها به سوی اقیانوس
را مدلسازی کنند؛ جاییکه ذوب یخ باعث افزایش سطح آب دریاها میشود. در
مجموع، از دست دادن پوشش یخهای قطبی باعث شده است تا سطح آب دریاها از سال
1992 / 1371 تا کنون به میزان 11.1 میلیمتر بالا بیاید. در حال حاضر نیز
سطح آب دریاها با نرخ 3.2 میلیمتر در سال در حال بالا آمدن است.
برای مشاهده عکس در ابعاد بزرگ، اینجا را کلیک کنید.
آب و هوا
جنگلهای بارانی آمازون در تمام فصول سال دارای هوایی گرم با رطوبتی بسیار زیاد میباشند. متوسط درجه حرارت، در مرکز آمازون، در حدود ۳۰ درجه سانتیگراد (۸۶ درجه فارنهایت) غربیترین بخش این منطقه، در حدود ۲۵ درجه سانتیگراد (۷۶ درجه فارنهایت) میباشد. تقریباَ هر روزه باران سنگینی در سرتاسر آمازون میبارد.
تهدید آمازون
طرفداران محیط زیست رفع ممنوعیت فروش محصولات اصلاح ژنتیکی شده در برزیل را تهدید جدی برای جنگل های بارانی آمازون می دانند. در قانون جدید، عرضه و کشت محصولات اصلاح ژنتیکی شده به ویژه سویا برای صادرات تایید شده است. شرکت های بیوتکنولوژی و کشاورزان بزرگ برندگان این قانون جدید محسوب می شوند. هرچند این اقدام و همچنین قانونی شدن تحقیقات بر روی سلول های بنیادی جنین انسان از دید مردم برزیل حرکتی به سوی برزیل نوین است، اما طرفداران محیط زیست می گویند جنگل های بارانی و کشاورزان کوچک بازنده ماجرا هستند. طرفداران محیط زیست نگران هستند محصولات اصلاح ژنتیکی شده، گونه های بومی را نابود کند، در زنجیره غذایی اختلال به وجود آورد و امکان ورود این محصولات به مناطق جدید مانند جنگل های پاکسازی شده آمازون را فراهم سازد. تخریب بزرگترین جنگل بارانی جهان طی دو سال گذشته برای دومین بار به بالاترین حد خود رسید. سال گذشته بخشی از جنگل آمازون به وسعت ۲۳ هزار کیلومتر مربع نابود شد. طرفداران محیط زیست می گویند دامداران و چوب برها درختان جنگل های بارانی و علفزارهای استوایی را نابود می کنند و کشاورزان زمین های خالی شده از درخت را به کشتزار تبدیل می کنند.
رودخانه آمازون
آمازون بزرگترین رودخانه جهان است که انشعابات زیادی دارد که بخشی از آن به دریا ریخته و نیز حدودا" دو درصد از آب شیرین این رودخانه به اقیانوسها میریزد. بستر این رودخانه بسیار عریض و طویل است و از نظر درازا یکی از طولانیترین رودخانهها ی جهان است که بین 6.2 و 6.7 هزار کیلومتر درازا دارد.
در طول سده گذشته رودخانههای آمازون و نیل برای اثبات طویلترین بودن همواره با یکدیگر در رقابت بوده اند. طول واقعی این رودخانهها همواره در معرض تغییر و تحول بوده و هرگز متخصصان نتوانستهاند مقدار واقعی آن را اندازه گیری کنند. آمارها نشان داده که رود نیل در افریقا به شکل متغیر بین 5.4 تا 6.7 هزار کیلومتر درازا دارد. اما جدا از این مساله در خصوص مقدار آب موجود، هیچ شکی نیست که آمازون پر آب تر است.
در فصل خشکی و کم آبی پهنای رود آمازون به حدود 11.6 کیلومتر میرسد. این منطقه از آمریکا ی جنوبی توسط بستر اصلی رودخانه و البته انشعابات فرعی آن که گاها" به سه برابر خود رودخانه میرسد محاصره میشود.
در کنارههای رود آمازون به طور متوسط در فصل کم آبی زمینها به مسافت 111,000 کیلومتر از آب پوشیده میشود و در فصول بارانی حوزه رودخانه حتی تا 350,000 کیلومتر هم میرسد. زمانی که رود آمازون طغیان میکند و انشعابات آن هم پر آب و طغیانی میشوند، ممکن است عرض آن در مدخل رودخانه به 325 کلیومتر و در سایر نقاط به 40 کیلومتر نیز برسد. دهانه رود یعنی جایی که با دریا ارتباط دارد بسیار پهن و البته عمیق است، به طوریکه کشتیهای بزرگ به راحتی میتوانند در آن رفت و آمد کنند.
طبیعت بکر آمازون تنها بزرگترین رودخانه جهان نیست بلکه خانه حیات وحش و طبیعت دست نخورده دنیاست. آیا تا به حال یک گربه ماهی دیده اید؟ آنها به راحتی در آبهای گرم و نسبتا" راکد دریاچهها پیدا میشوند و البته برخی از مردم آنها را به عنوان حیوانات خانگی در آکواریوم هایشان نگاه میدارند. گربه ماهیها واقعا" بد قیافه هستند و به شکل عجیبی کریهاند و با سر پهن و تختی که دارند و موهایی که اطراف سر و دهانشان روییده، شبیه ماهی هستند.این گربه ماهیها در آمریکا بسیار آشنا هستند و مردم آنها را به خوبی تشخیص میدهند. اما گربه ماهیهایی که در بزرگترین رودخانه جهان زندگی میکنند به علت زندگی در طبیعت بکر از حد نرمال و طبیعی خود بسیار بزرگتر و تنومندتر هستند و گاها" وزن آنها به 90 کیلوگرم هم میرسد.بزرگترین ماهیهای آب شیرین در جهان در آبهای رود آمازون زندگی میکنند. آراپیما که بزرگترین و مشهورترین ماهی آب شیرین در جهان است که در حدود 4 متر طول و 200 کیلوگرم وزن دارد.
از سوی دیگر آمازون خانه و پناهگاه مخلوقات عجیب دیگری مثل: آناکوندا نوعی مار یا افعی بسیار بزرگ متعلق به آمریکای جنوبی یا( پیرانها ) یکی از وحشیترین حیوانات دنیا و ... نیز هست.
تولد رودخانه
اما واقعا" آمازون چطور این چنین بزرگ و طویل شد؟ اولین دلیل آن موقعیت جغرافیایی آن و جایی که قرار گرفته است است. در منطقه استوایی و در حقیقت روی کمربند استوا و گرمترین جای کره زمین. در این منطقه چیزی حدود 1016 سانتی متر در سال باران میبارد یعنی بطور متوسظ 3 سانتی متر باران در روز. با این تفاسیر
میتوان بسادگی متوجه شد که کشورهای نواحی جنوبی آمریکا به مثابه یک زیر گلدانی همیشه در معرض خطرات ناشی از طغیان آمازون و بارندگیهای شدید فصلی هستند.
هنگامی که باران میبارد و آب رود بالا میآید مناطق و زمینهای پست، مزارع و شالیزارها همگی زیر آب میروند. حجم خالص آب باران در جنگلهای آمازون به علت قرارگرفتن در سراشیبی با هم جمع شده و همگی در یک شبه جلگه به رودخانه آمازون میریزند.
آب و هوای جنگلهای بارانی آمازون
جنلگهای بارانی آمازون در تمام فصول سال دارای هوایی گرم با رطوبتی بسیار زیاد می باشند . متوسط درجه حرارت ، در مرکز آمازون ، در حدود 30 درجه سانتیگراد (86 درجه فارنهایت) غربی ترین بخش این منطقه ، در حدود 25 درجه سانتیگراد (76 درجه فارنهایت) می باشد . تقریباَ هر روزه باران سنگینی در سرتاسر آمازون می بارد.
آخرين اخبار و اطلاعات در مورد جنگلهاي آمازون
یافته های اخیر محققان آمریكایی و برزیلی حاكی از آن است كه عمر درختان جنگل های آمازون كه پیش از این ۳۰۰ سال بر آورد می شد به ۷۵۰ تا ۱۰۰۰ سال می رسد.به نقل از پایگاه اینترنتی ساینس محققان برزیلی به همراهی محققان آمریكایی با روش رادیوكربن عمر درختان سالخورده در جنگل های آمازون را یكبار دیگر مورد تخمین قرار دادند.یافته های این تحقیق حاكی از آن است كه عمر این درختان بسیار بیشتر از ۳۰۰ سالی است كه قبلا برآورد شده بود و حداقل به ۷۵۰ سال و حداكثر ۱۰۰۰ سال می رسد.در این تحقیق كه ایروین سوسان محقق برجسته آمریكایی نیز حضور داشت مشخص شد كه در عمق جنگل های آمازون درختان بسیار كندتر از حالت طبیعی رشد می كنند.كرومبور یكی از اعضای این تیم تحقیقاتی در این باره می گوید: تخمین عمر درختان جنگل های آمازون كار ساده ای نیست یكی به این دلیل كه این درختان همانند دیگر درختها دارای حلقه های سالانه ای كه عمر درخت را نشان می دهد نیستند.
اگر در تصویر زیر دقت کنید تهران را هم میتوانید تشخیص دهید
شهر رشت و سد سفیدرود
نگاهی از جنوب غرب تهران
دید شرق به غرب
کلاردشت رو میتونید ببینید وهمینطور مسیر جاده چالوس
و دید غرب به شرق
کی میتونه هنوز قله دماوند رو ببینه؟
